SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MAAŞI AY SONUNA YETMİYOR MU? HEP-SEN’İN İSTANBUL ARAŞTIRMASI GÜNDEM OLDU

İstanbul’da sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürmesi için görev yapan binlerce emekçinin ekonomik koşulları, HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şubesi tarafından hazırlanan araştırmayla yeniden tartışmaya açıldı. 2026 yılına ilişkin rapor, sağlık çalışanlarının yalnızca çalışma koşullarıyla değil, borç ödemeleri, barınma masrafları ve temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda yaşadıkları güçlüklerle de mücadele ettiğini ortaya koydu.

Sağlık çalışanlarının ekonomik durumunu farklı boyutlarıyla ele alan “Sağlık Emekçilerinin Ekonomik ve Sosyal Yaşam Koşulları Araştırması – 2026”, gelir düzeyinin tek başına yaşam standartlarını açıklamaya yetmediğine işaret eden sonuçlar içeriyor. Araştırmada özellikle borçluluk oranı, tasarruf imkânları, kira giderleri ve ek çalışma ihtiyacı öne çıkıyor.

HER 10 KATILIMCIDAN 9’UNDAN FAZLASININ BORCU VAR

Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 92,7’sinin kredi, kredi kartı veya farklı kaynaklardan kaynaklanan borçları bulunuyor. Katılımcıların yüzde 39,2’si gelirinin en az yüzde 55’ini borç ödemelerine ayırırken, yüzde 64,4’ü tasarruf yapamadığını belirtiyor.

Bu tablo, çalışanların gelirlerini yalnızca günlük ihtiyaçlar için değil, geçmiş dönemlerden kalan mali yükümlülükleri karşılamak için de kullanmak zorunda kaldığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 56,4’ünün gelirini temel ihtiyaçlar bakımından yetersiz bulması da ekonomik baskının boyutunu ortaya koyuyor.

Araştırmada öne çıkan bir başka veri ise son bir yılda yaşanan ihtiyaç kısıtlamaları oldu. Katılımcıların yüzde 87,3’ü ekonomik nedenlerle temel ihtiyaçlarını sık sık veya birkaç kez ertelemek ya da azaltmak zorunda kaldığını bildirdi.

KİRA GİDERLERİ GELİRİN ÖNEMLİ BİR BÖLÜMÜNÜ TÜKETİYOR

İstanbul’da yaşamanın maliyeti, sağlık emekçilerinin bütçesini zorlayan başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 59,2’sinin hane gelirinin en az yüzde 31’i kira veya konut kredisine gidiyor. Katılımcıların yüzde 33,2’si ise gelirinin yüzde 41’inden fazlasını barınma giderlerine ayırıyor.

HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı Uzman Hemşire Emre Yılmaz, ücretlerin değerlendirilmesinde çalışanların görev yaptığı şehirdeki yaşam maliyetlerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Yılmaz, büyükşehirlerde çalışan sağlık personeline yönelik tazminat ve kira desteği taleplerini gündeme getirdi.

DAHA FAZLA ÇALIŞMAK EKONOMİK RAHATLAMA SAĞLAMIYOR

Sağlık hizmetlerinde nöbet ve fazla çalışma, araştırmanın önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı. Katılımcıların yüzde 57,9’u ekonomik nedenlerle daha fazla nöbet veya çalışma yapmak zorunda kaldığını açıkladı.

Ancak ek çalışma karşılığında elde edilen gelirin ekonomik sorunları çözmekte yeterli olmadığına ilişkin sonuçlar da dikkat çekti. Nöbet ve fazla çalışma yapanların yüzde 71’i, ek gelirlerin mali durumlarını anlamlı ölçüde iyileştirmediğini ifade etti.

Şube Başkanı Emre Yılmaz, sağlık çalışanlarının insanca yaşayabilmek için sürekli daha fazla çalışmaya mecbur kalmaması gerektiğini belirtti. Yılmaz, yeterli ücretin yanı sıra dinlenme hakkının, aile yaşamının ve sosyal hayatın da korunmasının önemine dikkat çekti.

EKONOMİK DARALMA SOSYAL YAŞAMI DA ETKİLİYOR

Araştırma sonuçları, maddi güçlüklerin yalnızca borç ve kira ödemeleriyle sınırlı kalmadığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 83,1’i tatil ve seyahat harcamalarını, yüzde 78,4’ü giyim ve kişisel ihtiyaçlarını, yüzde 74,3’ü ise kültür ve sanat harcamalarını azaltmak veya ertelemek zorunda kaldığını belirtti.

Sağlık harcamalarını kısmak zorunda kalanların oranının yüzde 34,5, eğitim giderlerini azaltanların oranının ise yüzde 36,9 olması, ekonomik koşulların temel yaşam alanlarına kadar uzandığını ortaya koydu.

Katılımcıların ekonomik memnuniyeti 10 üzerinden 3,26 olarak ölçüldü. Ayrıca yüzde 33,8’i önümüzdeki bir yıl içerisinde ekonomik durumunun daha da kötüleşeceğini düşündüğünü bildirdi.

HEP-SEN’İN TALEPLERİ: ÜCRETTE ADALET VE EKONOMİK GÜVENCE

HEP-SEN, araştırmanın sonuçlarından hareketle sağlık çalışanlarının gelir ve yaşam koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor. Sendikanın gündeminde emekliliğe yansıyan tek kalem maaş, insanca yaşamaya yetecek temel ücret, vergi dilimi kaynaklı kayıpların giderilmesi, büyükşehir tazminatı, kira ve ulaşım desteği, adil teşvik sistemi ve nöbet ücretlerinin iyileştirilmesi bulunuyor.

Uzman Hemşire Emre Yılmaz, sağlık emekçilerinin yaşadığı ekonomik sorunların yapısal bir mesele olarak ele alınması gerektiğini belirterek araştırmanın sonuçlarının ilgili kamu kurumları, siyasi partiler ve milletvekilleriyle paylaşılacağını açıkladı.

İstanbul’daki sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarına ilişkin bu çalışma, ücret politikalarının yalnızca maaş rakamları üzerinden değil; borç yükü, barınma maliyetleri, temel ihtiyaçlara erişim ve çalışma süreleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gündeme taşıyor. HEP-SEN’in talepleri ise sağlık emekçilerinin ekonomik güvencesine yönelik tartışmaların önümüzdeki dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.

Uzman Hemşire Emre Yılmaz
HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı