Depreme Karşı Yapay Zekâ Destekli Bina Analizi: BEÜ’den Yeni Sistem

Depreme Karşı Yapay Zekâ Destekli Bina Analizi: BEÜ’den Yeni Sistem

Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve ekibi, binaların deprem dayanıklılığını hızlı şekilde analiz edebilen yapay zekâ destekli bir yazılım geliştirdi.

Amerikan Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA) tarafından kullanılan “hızlı bina değerlendirme” yöntemini temel alan sistem, bina fotoğrafları ve konum bilgisi üzerinden yaklaşık 10–15 dakika içinde ön değerlendirme raporu oluşturuyor. Kullanıcılar, sistem üzerinden binanın zemin özellikleri, deprem riski ve yapısal zayıflıklarına dair ön bilgi alabiliyor.

Yazılımın, özellikle vatandaşların bina seçimi ve mevcut yapıların risk durumunu daha bilinçli değerlendirmesi amacıyla geliştirildiği belirtiliyor. Sistem, üniversite sunucuları üzerinden ücretli olarak kullanılabiliyor ve yapianaliz.beun.edu.tr adresi üzerinden erişim sağlanıyor.

“Bina okuryazarlığı düşük”

Projeyi geliştiren Prof. Dr. Kutoğlu, toplumda deprem ve yapı güvenliği konusunda bilgi eksikliği olduğunu belirterek, özellikle zemin özellikleri ve yapı davranışı arasındaki ilişkinin yeterince bilinmediğini ifade etti.

Sistemin, binanın dış görünüşünden yola çıkarak kısa kolon, yumuşak kat, çıkma gibi riskli yapısal özellikleri de tespit etmeye yardımcı olduğunu belirten Kutoğlu, amaçlarının vatandaşların “güvenli mi, değil mi?” sorusuna hızlı yanıt bulabilmesini sağlamak olduğunu söyledi.

10-15 dakikada rapor

Kullanıcılar sisteme bina fotoğrafı ve konum yükledikten sonra, yapay zekâ yaklaşık 10–15 dakika içinde rapor oluşturuyor. Hazırlanan analiz hem kullanıcı hesabında görüntüleniyor hem de e-posta ile iletiliyor.

Uzmanlar, sistemin kesin mühendislik raporu yerine “ilk aşama ön değerlendirme” aracı olarak kullanılması gerektiğini vurguluyor.